Zencefil Çayı

Soğuk algınlığı denilince akla ilk gelen bitkilerden olan zencefil, mutfaklara baharat olarak da giren şifalı bir bitkidir. Bazı ülkerlerde hoş aroması nedeniyle ekmek, tatlı ve pasta yapımında kullanılır. Güneydoğu Asya’da doğan zencefil, genellikle tropikal iklimlerde yetişir. Ne yazık ki, ülkemizin iklimi zencefil üretimi için uygun değildir.

Kategori

Açıklama

Soğuk algınlığı denilince akla ilk gelen bitkilerden olan zencefil, mutfaklara baharat olarak da giren şifalı bir bitkidir. Bazı ülkerlerde hoş aroması nedeniyle ekmek, tatlı ve pasta yapımında kullanılır. Güneydoğu Asya’da doğan zencefil, genellikle tropikal iklimlerde yetişir. Ne yazık ki, ülkemizin iklimi zencefil üretimi için uygun değildir.

Zencefil nedir?

Latince ismi Zingiber officinale olan zencefil Zingiberaceae (Zencefilgiller) familyasının bir üyesidir. 120 cm’ye kadar uzayabilen zencefil gövdesinin bir yıllık ömrü vardır. Uçucu yağ, lif ve nişasta bakımından oldukça zengin bir bitkidir. Kökgövdesinden boğum boğum çıkan yumru köklerle çoğalır. Besin değeri oldukça yüksek olan kökleri taze olarak kullanılabildiği gibi kurutularak toz halinde de kullanılmaktadır. Çok eski zamanlardan beri Çin ve Hindistan’da şifalı etkileri için kullanılmıştır.

Çay yapımında kullanılmasının yanı sıra hoş aroması nedeniyle mutfakta, soslardan salatalara, ekmeklerden, tatlılara bir çok üründe baharat olarak kullanılır. Bunun yanında şifalı özellikleri sebebiyle kozmetik alanında da sabunlar, losyonlar ve kürlerin yapımlarında kullanıldığı da sıkça görülmüştür.

Zencefilin besin değerleri

Zencefil mineraller içinde özellikle potasyum açısından oldukça zengindir, ayrıca sodyum, magnezyum ve kalsiyum içerir. Bağışıklığı güçlendiren C vitamini, yağ yakımını kolaylaştıran kolin ve kan yapınına katkı sağlayan folik asit içerir. Bunun yanında zencefil, içeriğinde Omega-3 ve Omega-6 da bulundurur.

Zencefil çayı tarifleri

Zencefilli soğuk algınlığı çayı: Bir su bardağı kaynamış suyun içerisine 2 dilim taze zencefil ilave edin ve karışımı 1-2 dakika kadar (bir taşım) daha kaynatın. Ocaktan aldığınız çayın içerisine bir tatlı kaşığı ıhlamur, 3-4 yaprak adaçayı, bir tatlı kaşığı hibisküs, bir tatlı kaşığı ekinezya ve bir çubuk tarçın ilave edin, ağzını kapatarak 10 dakika boyunca demlenmeye bırakın. Süzüldükten sonra sıcak olarak tüketilmelidir. İsteğe bağlı olarak bir çay kaşığı bal ya da bir dilim limon ile tatlandırılabilir. Soğuk algınlığı semptomlarının azaltılmasına yardımcı olan bu çaydan günde 2-3 fincan kadar tüketebilirsiniz.

Zencefilli keyif çayı: Bir cezvede ya da demlikte kaynattığınız bir su bardağı suyun içine 2 dilim zencefil ilave ederek 1-2 dakika daha kaynatın. Altını kapattıktan sonra bir çay kaşığı sarı kantaron, bir çay kaşığı lavanta ve 4-5 baş papatya ilave edin. 8-10 dakika boyunca demleyip süzdükten sonra çayınız hazırdır. Ilık veya sıcakken tüketilmelidir. Vücudu canlandıran bu çay stresinizi de azaltmaya yardımcı olacaktır.

Portakallı zencefil çayı: 1 fincan portakallı zencefil çayı için 2 dilim zencefil, 1 dilim portakal, 1 dilim limon ve 1 çubuk tarçın. Suyu kaynatıp ocaktan aldıktan sonra içine zencefil, portakal ve limonu ekleyip üstü kapalı bir kapta 5 dakika demleyin, daha sonra içine bir çubuk tarçın atıp 2 dakika daha demlenmeye bırakın. Çayınızı süzdükten sonra ılık ya da sıcak olarak tüketebilirsiniz. Dilerseniz bir çay kaşığı bal ya da pekmezle tatlandırabilirsiniz. 

Zencefilin yan etkileri:

  • Zencefil kanı sulandırabileceğinden, kanama bozuklukları olanların kullanımı tavsiye edilmez.
  • İnsülin seviyesini arttırabileceğinden ya da şekeri düşürebileceğinden dolayı diyabet hastalarının zencefil kullanması tavsiye edilmez.
  • Kalp rahatsızlığı bulunanların zencefil kullanması tavsiye edilmez. Zencefil kalp rahatsızlıklarını kötü yönde etkileyebilir.
  • Emziren kadınların zencefil çayı içmesi tavsiye edilmez.
  • 2 yaşın altındaki çocuklarda kullanımı sakıncalıdır. 2 yaş üstü çocukların ve yaşlıların kullanımı için bir doktora danışmak gereklidir.
  • Hamilelerde aşırı zencefil tüketimi düşük riskini arttırabilir, ayrıca anne karnındaki fetüse de zarar verebilir.
  • Herhangi bir sağlık sorununuz olmasa dahi zencefili çok yüksek miktarlarda tüketmek vücudunuzda çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle günde 3 bardaktan fazlası her bünye için zararlı hale gelebilir.

Yapılışı

Zencefil çayı nasıl demlenir?

Taze kök zencefili dilimleyerek demleyebileceğiniz gibi kurutularak toz haline getirilmiş zencefili de demleyebilirsiniz. Taze zencefil demlemek için önce zencefili güzelce yıkayıp ardından soymanız gerekmektedir.  1 fincan çay elde etmek için 20 gr (2 normal dilim) kök zencefil yeterli olacaktır. Ocakta kaynayan suya taze kök zencefil ilave edip bir taşım (1 ya da 2 dakika) daha kaynattıktan sonra ocaktan alıp kapalı bir kapta 6 ile 8 dakika arası demlemeniz yeterli olacaktır.

Toz zencefil kullanmak istiyorsanız bir fincan için yarım çay kaşığı toz zencefil yeterli olacaktır. Oldukça keskin bir aroması olduğuğu için miktarı arttırmanız çayınızın tadının acılaşmasına sebep olabilir. Toz zencefili demlemek için kaynayan suyu ocaktan alıp içine toz zencefil ekleyin. Kapalı bir kapta 8 ile 10 dakika arası demlemeye bırakın. Çayınızı tatlandırmak için içine bir dilim limon ya da 1 çay kaşığı bal ekleyebilirisiniz.

Çayın acı olmaması ve besin değerini kaybetmemesi için uzun süreler demlememeye özen gösterin.

Faydaları

Zencefilin faydaları

  • İçeriğinde bulunan kolin maddesi, pasif yağ yakımında oldukça etkilidir. Ayrıca iştahı kapatması ile de bilinen zencefil kilo almanızı da yavaşlatır.
  • Vücuttaki serbest radikallerin ve stres düzeyinin azalmasına yarıdmcı olan anti-oksidanlar içerir.
  • Kemoterapiden kaynaklanan bulantı ve kusma isteği de dahil, birçok mide şikayetini ortadan kaldırır.
  • Doğal bir ağrı kesici görevi görür. Eklem ağrısını, boğaz ağrısını ve mide ağrılarını geçirmede oldukça etkilidir.
  • Bağırsaktaki tahrişi tedavi ederek sindirim sistemini rahatlatır.
  • Bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur.
  • İçindeki mineraller ve vitaminler sayesinde kan dolaşımını güçlendirir. Oksijenin tüm vücuda yayılmasını sağlar.
  • Soğuk algınlığına iyi gelir. Vücudun enfeksiyonla savaşmasına destek olurken, balgam söktürücü işlevi görür.
  • Kadınlarda adet sancılarını azaltır, adet döngüsünü düzenler.
  • Vücuttaki hormon seviyesini düzenleyerek stres ve kaygı düzeyini düşürür.