Melisa Çayı

Melisa olarak bilinen ve kokusu, tadı, etkileri birbirine benzeyen birden fazla bitki vardır. Bu bitkilerin hepsine melisa denmesinin sebebi, tıbbi ve aromatik etkilerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Ancak bilimsel olarak farklı ailelere ait olan ve farklı şekillerde isimlendirilen bu bitkilerin bazı spesifik özellikleri de kendine özgüdür.

Kategori
Etiketler , , , , , ,

Açıklama

Melisa olarak bilinen ve kokusu, tadı, etkileri birbirine benzeyen birden fazla bitki vardır. Bu bitkilerin hepsine melisa denmesinin sebebi, tıbbi ve aromatik etkilerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Ancak bilimsel olarak farklı ailelere ait olan ve farklı şekillerde isimlendirilen bu bitkilerin bazı spesifik özellikleri de kendine özgüdür. Yapraklarının içerdiği yoğun aromatik uçucu yağlar, bitkinin limon gibi kokmasına neden olduğundan dolayı, melisa otu bazı bölgelerde limon melisa, limonotu, limon yaprağı gibi isimlerle de anılmaktadır.

Melisa nedir?

Ülkemizde aktarlarda yaygın biçimde ‘melisa’ olarak satılan bitki, Latince ismi Lippia citriodora olan ve limon kokusuna benzer aroması nedeniyle ‘limonotu’ ya da ‘limon melisa’ olarak da bilinen bitki türüdür. Uzun ince ve açık yeşil yaprakları, taşıdığı yüksek miktarda uçucu yağ nedeniyle yoğun bir kokuya sahiptir. Lippia citriodora bitkisi, Aloysia citriodora ve Lemon verbena isimleri ile de bilinir. Ülkemizde daha çok ‘yalancı melisa’ adıyla bilinir.

3 metreye kadar uzayabilen bir bitki türü olan melisa, leylak rengi çiçeklerini bahar mevsiminde açar. Yeşil yapraklarından dört mevsim taze ya da kurutulmuş olarak faydalanılabilir. Yapraklarından elde edilen uçucu yağ da tıbbi özellikler taşır. Ayrıca hoş kokusu nedeniyle parfümcülükte de sıklıkla tercih edilen esanslardan biridir.

Melisa bitkisinin anavatanının Güney Amerika olduğu bilinmektedir. Günümüzde dünyanın pek çok yerinde şifalı özelliklerinden dolayı yetiştirilmektedir. Hoş kokusu ile peyzaj bitkileri arasında da önemli bir yeri vardır.

Melisa çeşitleri nelerdir?

Lippia citriodora: Yukarıda bahsettiğimiz ‘yalancı melisa’ bitkisidir. Ülkemizde yaygın olarak melisa olarak bilinen ve satışı yapılan bitkidir.

Melisa officinalis: Ülkemizde daha çok ‘oğulotu’ adıyla bilinir. Yaprakları menekşe yapraklarına benzer; oval, kalın ve ince tüylerle kaplıdır. Yapraklarının kokusu ve aroması yalancı melisa ile neredeyse aynıdır, ancak daha yoğundur.

Melisa çayının yan etkileri

  • Melisa otu, alerjik bünyelerde reaksiyona neden olabilir. Küçük bir miktar melisa çayı tükettikten sonra etkilerini gözlemlemek gerekebilir.
  • Fazla miktarlarda melisa çayı tüketmek, böbreklere zarar verebilir. Özellikle böbrekleriyle ilgili sağlık sorunları olan kişilerin az miktarda ve etkilerini gözlemleyerek melisa çayı tüketmesi gerekir.
  • Hamilelikte ve emzirme dönemindeki olası etkilerine dair yeterli araştırma bulunmamaktadır. Bu nedenle bu dönemlerde melisa çayı tüketmeden önce bir uzmana danışmak gerekebilir.

Yapılışı

Melisa çayı nasıl hazırlanır?

Bir su bardağı kaynamış suyun içerisine bir tatlı kaşığı melisa otu ilave edilir. Uçucu yağların kaybolmaması için demliğin ya da bardağın üzeri kapatılarak, karışım 8-10 dakika boyunca demlenmeye bırakılır. Süzüldükten sonra isteğe bağlı olarak bir çay kaşığı bal ile tatlandırılabilir.

Melisa çayı tarifleri

Uykusuzluk ve stres için melisa çayı tarifi: Bir tatlı kaşığı melisa, 4-5 adet papatya, 5 yaprak adaçayı, bir çay kaşığı lavanta karıştırılır, üzerine iki su bardağı kaynamış su ilave edilerek 10 dakika boyunca demlenmeye bırakılır. Süzüldükten ve biraz ılındıktan sonra bal ile tatlandırılabilir. Özellikle akşamları içilen bu çay vücudu ve sinir sistemini rahatlatarak daha verimli bir uyku için iyi bir yardımcıdır.

Vücudu canlandıran melisa çayı tarifi: Bir tatlı kaşığı yeşil çay, iki-üç dilim taze zencefil, bir tatlı kaşığı ısırgan otu, bir tatlı kaşığı melisa ve bir çubuk tarçının üzerine bir su bardağı kaynamış su ilave edilir, karışım 15 dakika demlenmeye bırakılır. Süzüldükten sonra içilmelidir. Özellikle güne başlarken tercih edebileceğiniz, zihin açıcı ve canlandırıcı bir çay karışımıdır.

Melisalı keyif çayı tarifi: Bir tatlı kaşığı melisa, bir tatlı kaşığı hibisküs, bir yemek kaşığı ıhlamur ve bir çubuk tarçının üzerine bir su bardağı kaynamış su ilave edilir. Karışım 8 dakika kadar demlenmeye bırakılır. Hibisküs kabukları sayesinde renklenen ve tarçın ile tatlanan bu çay, hem rahatlatır hem de zindelik verir.

Faydaları

Melisanın faydaları nelerdir?

  • Melisa, strese ve uykusuzluğa karşı kullanılabilecek en iyi bitkilerden biridir. İçeriğindeki etken maddeler, vücuttaki stres hormonu seviyelerini düzenlemeye yardımcı olarak ruh halini iyileştirir, bedendeki gerginlikleri azaltarak da strese bağlı semptomların azaltılmasına ve özellikle uykusuzluğa çok iyi gelir.
  • İştahı düzenleyerek gereksiz atıştırma isteğini azaltır. Bu özelliği ile kilo verme maksadıyla diyet yapan kişilerin düzenli olarak kullanabileceği etkili bir bitkidir. Metabolizmayı hızlandırarak yağ yakımını da kolaylaştırır.
  • Vücudu güçlendirir. Özellikle yoğun egzersiz nedeniyle kasların hasar görmesini engeller. Vücut geliştirme ya da kas düzenleme maksadıyla egzersiz yapan kişiler düzenli olarak melisa çayı tükettiğinde, kas hasarını azaltabilirler.
  • İçeriğindeki yüksek antioksidan oranı sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Yine antioksidan özellikleri, melisa bitkisinin iyi bir antienflamatuar olarak işlev görmesini sağlar. vücuttaki iltihabın azaltılmasına yardımcı olan melisa çayı, özellikle artirit ve benzeri eklem sorunlarının giderilmesine önemli ölçüde yardımcı olur.
  • Melisa otu yaygın olarak tüm dünyada sindirim sistemini düzenleyici etkilerinden dolayı da kullanılmaktadır. Özellikle iyi bir anti spazmodik olma özelliği ile sindirim sorunlarına bağlı ağrıların giderilmesinde oldukça etkilidir.
  • Anti mikrobiyel özellikleri sayesinde vücuttaki zararlı mikropların uzaklaştırılmasında etkili olur.
  • Anti spazmodik özellikleri, adet döneminde yaşanan ağrı ve krampların azaltılmasına yardımcı olur.
  • Geleneksel Güney Afrika şifacılığında melisa otu, terlemeyi tetikleyici olarak kullanılıyor. Bu özelliğiyle melisa, iyi bir ateş düşürücü olma özelliği taşıyor. Özellikle enflamatuar nedenlerle gelişen ateş durumunda oldukça etkili bir bitkidir.
  • Vücudun hormon düzeylerinin düzenlenmesine yardımcı olarak stres, kaygı, depresyon gibi durumlarla baş etmeyi kolaylaştırır.
  • Strese bağlı baş ağrılarını gidermede etkilidir.
  • Akciğer sağlığını korumaya yardımcıdır. Yapılan araştırmalar melisanın içeriğindeki etken maddelerin, özellikle akciğer kanseri hücrelerinin yayılmasını azaltabileceğini göstermiştir.