Sarı Kantaron Çayı

Antik çağlardan beri şifalı otlar içinde popüler olan sarı kantaron, ülkemizde binbirdelikotu, kılıçotu, sinirotu olarak bilinirken, Latince ismini Antikçağ hekimi Euryphon’dan almıştır. Özellikle yaraları iyileştirme konusundaki başarısı gözönüne alındığında antik çağlarda bu bitkinin doğa üstü güçlere sahip olduğuna inanılması çok da abes görünmüyor.

Açıklama

Antik çağlardan beri şifalı otlar içinde popüler olan sarı kantaron, ülkemizde binbirdelikotu, kılıçotu, sinirotu olarak bilinirken, Latince ismini Antikçağ hekimi Euryphon’dan almıştır. Özellikle yaraları iyileştirme konusundaki başarısı gözönüne alındığında antik çağlarda bu bitkinin doğa üstü güçlere sahip olduğuna inanılması çok da abes görünmüyor. Genellikle yeşillik alanlarda, bayırlarda ve yaylalarda çokça yetişebildiği gözlemlenmiştir. Ülkemizde neredeyse 70 farklı türü yetiştirilen sarı kantaron hem bedene hem de ruha iyi gelen bir bitkidir.

Sarı kantaron nedir?

Latince adı Hypericum perforatum olan sarı kantaron Hypericaceae (Kılıçotugiller) familyasının bir üyesidir. Ülkemizde özellikle güney ve batı illerimizde oldukça yaygın olarak yetiştirilmekte, kültürü dışında doğal olarak da yetişebilen oldukça yaygın bir bitkidir. Çiçeklerini Mayıs ve Haziran aylarında açar. Sarı kantaronun en çok kurutulmuş yapraklarından faydalanılır. Bunun dışında tuhumlarından ya da kabuğundan yararlanılabilir.

Sarı kantaron çayı tarifleri

Mide rahatlatıcı sarı kantaron çayı: Kaynattıktan sonra ocaktan aldığınız bir su bardağı suyun içine 1 çay kaşığı sarı kantaron, 1 çay kaşığı aynısafa çiçeği, yarım çay kaşığı kişniş tohumu ekleyin. Üzerini kapatarak 8 dakika kadar demlenmeye bırakın. Çayınızı süzdükten sonra ılık veya sıcak olarak tüketebilirsiniz. Gastrit, ülser, mide ekşimesi gibi sorunlarınıza iyi geldiğini göreceksiniz.

Menopoz çayı: Bir su bardağı suyu kaynattıktan sonra içine 3 baş papatya ve 3 yaprak adaçayını ekleyerek bir taşım daha (1 ya da 2 dakika) daha kaynatın. Suyunuzu ocaktan alın ve içine 1 tatlı kaşığı civanperçemi, 1 çay kaşığı sarı kantaron ve 1 çay kaşığı rezeneyi ekleyin ve 6 dakika kadar üstü kapalı şekilde demlenmeye bırakın. Çayınızı süzdükten sonra ılık ya da sıcak olarak tüketebilirsiniz. Bu çay vücutta salgılanan östrojen hormonunu dengeleyeceği için menopozda görülen aşırı terleme, ateşlenme ve çarpıntı gibi etkileri ortadan kaldıracaktır.

Ateş düşüren sarı kantaron çayı: 1 fincan için 1 çay kaşığı sarı kantaron, 1 çay kaşığı zerdeçal, 3 yaprak adaçayı, 2 dilim zencefile ihtiyacınız var. Suyunuz kaynadıktan sonra zencefil ve adaçayını ekleyerek bir taşım (1 yada 2 dakika) daha kaynatın. Ocaktan aldıktan sonra sarı kantaron ve zerdeçal ekleyin. 6 dakika kadar üstü kapalı olarak demlenmeye bırakın. Çayınızı süzdükten sonra biraz soğumaya bırakın. Dilerseniz soğuduktan sonra içine birkaç dilim limon veya bir çay kaşığı bal ekleyerek de tüketebilirsiniz.

Sarı kantaron yağı nasıl yapılır?

Genellikle şifalı bitki olarak kullanılan sarı kantaron bitkisi, yağı ile de oldukça ünlü. Cilt yaralarını tedavi etmekte oldukça başarılı olan sarı kantaron bitkisinin yağını elde etmek için. Bir kavanoza doldurduğunuz sarı kantaron bitkisinin üzerine saf zeytinyağı döküp ağzını bir tülbent ile sıkıca kapatıp beş gün boyunca güneşte bekletin. 5 günün sonunda kapağını kapatıp hava almamasını sağlayın. 45 gün boyunca yine güneşte beklettin. Yağ koyu kırmızı bir renk aldığında hazır olacak. Uzun süre kullanabilir, yaraların tedavisinde ve kas ağrıları için masaj yağı olarak kullanabilirsiniz.

Sarı kantaronun olası yan etkileri

  • Alzheimer hastalarının kullanımı için uygun değildir. Bunama belirtilerinde artma yaşanmasına sebebiyet verebilir.
  • Yakın zamanda anestezi alınacaksa kullanılmamalıdır. Anestezi alımından en az iki hafta önce kullanımı durdurulmalıdır. Anestezi sırasında kalp rahatsızlıklarına sebep olabildiği gözlemlenmiştir.
  • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olanların kullanımı için uygun değildir. Hiperaktivite ve dikkat eksikliği bozukluğu semptomlarında artma yaşanmasına sebebiyet verebilir.
  • Bipolar (iki uçlu) duygu durum boukluğu hastalarının kullanımına uygun değildir. Mani ortaya çıkarabildiği gibi depresyon ve mani arasındaki döngü süratini artırabilir.
  • Majör depresyon yaşayanlarda aşırı fiziksel aktiviteyi ve maniyi tetikleyebilir.
  • Gebe kalmaya çalışanların kullanması tavsiye edilmez.
  • Şizofren hastalarının kullanımı tavsiye edilmez. Psikoza sebebiyet verebilir.
  • Belirlenen bir ameliyattan önce en az 2 hafta kullanılmaması gerekir. Beyindeki serotonin oranını yükseltmesi cerrahi prosedürde sorun çıkmasına sebebiyet verebilir.

Yapılışı

Sarı kantaron çayı nasıl demlenir? 

Sarı kantaron çayından edineceğiniz faydayı maksimize etmek için birkaç püf noktasına dikkat etmek gerekir.

1 fincan kaynamış su için 2 çay kaşığı sarı kantaron kullanmanız önerilir. Öncelikle cezvede ya da demlikte kaynattığınız suyu ocaktan alınız. Daha sonra içine ihtiyacınız kadar sarı kantaron ekleyerek üstünü mutlaka kapatınız. Böylece suyun buharı içerde kalır ve bileşenleri çok daha çabuk ortaya çıkar. 5 ile 7 dakika arası demlenmeye bırakınız. Çayınızı süzdükten sonra ılık veya sıcak olarak tüketebilirsiniz. Sarı kantaronu doğadan kendiniz toplayıp kurutabileceğiniz ya da aktarlardan elde edebileceğiniz gibi marketlerde poşet çay olarak satılanlardan da faydalanabilirsiniz.

Sarı kantaron çayını çok uzun süre demlememeye ya da su ile birlikte kaynatmamaya özen gösterin.  Çayınızın ölçüsünü istediğiniz miktarda yukarıda verilen ölçüye göre arttırabilirsiniz.

Faydaları

Sarı Kantaronun faydaları:

  • En iyi bilinen özelliği anti-depresan olarak kullanılabilmesidir. Nesiller boyunca depresyon ile mücadelede kullanılmıştır.
  • Vücuttaki hormonal dengenin düzenlenmesine yardım eder. Kaygı bozukluğu, stres gibi ruh hali dalgalanmalarını ortadan kaldırır.
  • Menopoz ve adet öncesi sendromu gibi kadınlarda hormonal düzensizliğe bağlı ruh hali dalgalanmalarını dengeler. Kramp, adet öncesi tahriş ve depresyona iyi gelir.
  • Sigara, alkol gibi bağımlılık yapan maddeleri bıraktıktan sonra ortaya çıkan yoksunluk sendromunu ortadan kaldırmaya yardımcı olur.
  • Anti-viral özellikler gösterirç
  • Tiroid bezinin normal seviyede hormon salgılamasına yardımcı olur.
  • Artrit, gut, eklem rahatsızlıkları, ve kas ağrılarını hafifletmekte oldukça başarılıdır.
  • Kanseri yenmeye yardımcı olur.
  • Gebelikte hemoroid ağrıları için bölgesel uygulama yapılabilir. Ağızdan alınması tavsiye edilmez.
  • Yanık, sıyrık ve çürüklerin iyileşmesine yardımcı olur. Bölgesel uygulama yapılması gerekmektedir.